Vroeger was het niet beter, het was anders.
Met weinig middelen kon men al veel.
Radio en televisie, het was allemaal echt.
Daarom duiken we terug in de tijd ... de tijd van toen.
We hebben zelfs het lettertype aangepast. Maar dat had u wellicht al gemerkt.

aflevering 2 - RADIO

Zij werd de 'engel van Vlaanderen' genoemd, Lutgart Simoens.
Van 1969 tot 1993, toen ze met pensioen ging, was zij de stem van één van de langst lopende en meest beluisterde programma's ooit op de Vlaamse radio, "Vragen staat vrij".

Het was een immens populair verzoekprogramma op zondagavond. Niet alleen door de variatie aan muziek, maar ook door de keuze aan voorgelezen fragmenten uit lezersbrieven.
Het late einduur zorgde al eens voor kleine oogjes de dag nadien.

Muziek opnemen op cassettes was destijds heel populair.
Omdat in krant en weekblad vooraf de lijst - de playlist zeg maar - verscheen van de nummers die aan bod kwamen in de uitzending, was dat natuurlijk handig om één en ander op te nemen.

Het programma liep nog, met andere presentatoren, tot in 2011.
Het vertrouwde kenwijsje ging even lang mee als de uitzending zelf ... een stukje uit 'At The Woodchopper's Ball' van Hugo Montenegro.

'Vragen staat vrij' was over een groot deel van de aardbol te horen via de toenmalige 'Wereldomroep', dat later 'Radio Vlaanderen Internationaal' werd. Daarvan herinneren we ons nog de 'Groetjes voor onze zeevarenden', waar gezinsleden, familie of vrienden live groeten konden overmaken aan bemanning ergens op zee of op de oceaan.
 

(1) Van welke Belgische koningin was Lutgart ooit eredame?
(2) Ken je de familienaam van de enige man die 'Vragen staat vrij' ooit presenteerde?
(3) In welk jaar werd het internationale radiokanaal van de VRT stopgezet?
 

Naast het programma 'Groetjes voor zeevarenden', had je nog een aantal uitzendingen die bedoeld waren voor een specifieke groep luisteraars.

Zo had je voor de binnenscheepvaart de fameuze 'Waterstanden' met de opgehaalde schotbalken en de geopende doorlaatklepjes.
De Neckar in Plochingen, de Maas in Dinant, de Rijn in Konstanz, ...

In het eerste filmfragment kan je trouwens te weten komen wat de luisteraars dachten dat schotbalken waren...

En natuurlijk de 'Inlichtingen voor duivenliefhebbers'. Ook één van de langst lopende programma's op de radio. De eerste uitzending was al in 1929, de beginperiode van de radio in België. Eén minuut voor het journaal werd informatie gegeven over het lossen van de duiven op de verschillende locaties. Zinnetjes als "de begeleiders wachten" waren klassiek. En als begintune gebruikt men de eerste noten van "'k Zien zo geire men duivekot" van Bobbejaan Schoepen.
 

(4) Welke Jan intervieuwde in onderstaand fragment voorbijgangers over de schotbalken?
(5) Naast een verwoed duivenmelker was Pol Jacquemyns een bekend ...
(6) In welk jaar werd Bobbejaanland officiëel geopend?
 

'Vragen staat vrij'. Vrije radio. De overgang is misschien wat ver gezocht, maar het is een hoofdstuk in de geschiedenis van de radio dat we niet kunnen overslaan.
Noem het onrechtsreeks revolteren tegen gevestigde waardes. Of drang naar het doorbreken van het monopolie van de staatsomroepen, waar de jeugd van toen niet echt zijn gading meer vond door de snelle evolutie van de muziek en de verouderde manier van presenteren.
Zowel in Nederland en achteraf ook in België ontstond het fenomeen in het begin van de jaren zestig.
Radio Veronica, Radio Mi Amigo, Radio Caroline, Radio Atlantis, ... wie heeft er destijds niet naar geluisterd?

De Belg Sylvain Tack, van de bekende wafels, was de man die startte met de zeezender Radio Mi Amigo.

Omdat ze allen in de illegaliteit en meestal vanop een schip uitzonden probeerde de overheid met alle mogelijk middelen in een soort kat- en muisspel deze zenders het zwijgen op te leggen. Half jaren zeventig werd de 'anti-piratenwet' van kracht en verdwenen de meesten.

Veronica slaagde er jaren nadien in om in Nederland een legale omroepstichting te worden.

In België rezen in de jaren tachtig vrije radio's als paddestoelen uit grond. Op de begane grond dan wel. Elke gemeente had er wel minstens één. Het werd vaak drummen in het kleine stukje van de FM-band waar ze uitzonden.

Ook Rotselaar had er een paar. Radio Impuls en Radio Groot Rotselaar, RGR, waarbij die laatste nog steeds bestaat als legale zender. RGR werd inmiddels wel de afkorting van Real Generation Radio. Radio Impuls zond uit vanuit de Sint Antoniuswijk, RGR vanuit Bergenhof in Wezemaal.

 

(7) Welke meisjesnaam gaf Sylvain Tack aan zijn bekende wafels?
(8) Op welk huisnummer in de Sint Antioniuswijk was Radio Impuls gevestigd?
(9) Op welke berg in Holsbeek stond destijds de zendmast van RGR?
 

En nu we toch in de radiogeschiedenis zijn gedoken, komen we vlotjes uit bij Guy De Pré die met het onnavolgbare programma 'De Pré Historie' terug duikt in de muziek- en nieuwsarchieven van de tweede helft van de 20ste eeuw.

Het wordt bestempeld als een 'Vlaams historisch en muzikaal radioprogramma', en werd voor het eerst uitgezonden in 1984 op Radio 2 ... en loopt nog steeds!
Per uitzending komt een bepaald jaartal aan bod, waarbij naast bekende muziek van dat jaar ook markante nieuwsfeiten de revue passeren.

'De Pré Historie' zorgde ook voor een zeer uitgebreide gelijknamige CD-kollektie.
Van sommige jaartallen bestaan zelfs twee volumes, van anderen zelfs drie.

Ook een televisereeks en fuiven overal te lande waren een uitloper van het gigantische succes.

Eind 2020 verscheen een speciale vinyl platen-box. Vijf elpees met muziek uit de sixties.

Het nummer "Because They're Young" van Duane Eddy is als sinds de eerste uitzending de begintune van 'De Pré Historie', het langst lopende radioprogramma in Vlaanderen met dezelfde presentator. Je kan het hieronder beluisteren.
 

(10) Wat is het geboortejaar van Guy De Pré?
(11) Na de fifties, sixties, seventies, eighties en nineties kwamen de ...?
(12) In welke stad vond op 10 december 2016 de laatste 'De Pré Historie Live' plaats?
 

Wij gaan even neuzen in onze Préhistorie-kollektie en komen uit bij het jaar éénenvijftig.
Het eerste nummer aldaar is er één van Nat King Cole ... "Unforgettable" ... 't zal wel zijn!

Volgende keer duiken we in de sector 'ontspanning'. Benieuwd wat we daar allemaal tegenkomen ...

Heb je alle vragen beantwoord? En wil je weten of je geheugen en opzoekwerk goed was? Kijk dan snel:


Wat willen we jullie aanbieden?
Leuke dingen uit een ver verleden, maar ook weer niet té ver. Soms ook wat korter bij.
Iets wat nog een plaatsje heeft in ons geheugen, in de zin van "och ja, weet je nog" (inclusief glimlach).

We zoeken het in de wereld van televisie, radio, en - bij uitbreiding - het 'amusement'.

Starten doen we telkens bij een persoon (of personen) en borduren daar op verder.

Aan de hand van weetjes en linken naar film- of klankfragmenten laten we jullie wat vragen beantwoorden of speuren naar 'de tijd van toen'. Maar dat is geen verplichting, want er zijn - helaas - geen prijzen. Alleen persoonlijke roem.

Zoek je toch mee naar de antwoorden? Dan ga je wellicht nog een hoop andere dingen tegenkomen ... en dat is ook een beetje onze bedoeling. Succes!

Voor de rest laten we ons volledig gaan ... U leest, kijkt, luistert, ... (toch) ook?